Ostrzyhom (Esztergom)

Ostrzyhom

Jest to jedno z najważniejszych historycznie miast na Węgrzech. Położone nad Dunajem, przy dzisiejszej granicy ze Słowacją, stanowiło pierwszą stolicę państwa od ok. 1000 roku do 1256. Miały tu miejsce chrzest i koronacja św. Stefana, jednego z najważniejszych władców i pierwszego króla Węgier. Wcześniej w tym miejscu istniała rzymska strażnica i później słowiańskie miasto, od którego prawdopodobnie pochodzi dzisiejsza nazwa (również słowiańskiego pochodzenia) i jej polski odpowiednik.

Bazylika

Bazylika widziana zza rzeki

Dzisiaj posiadające ok. 30 tys. mieszkańców miasto pozostaje stolicą arcybiskupów - prymasów Węgier. Ich siedzibą jest ogromna bazylika, największy kościół na Węgrzech, zbudowany w XIX wieku w miejscu starszego. Nie licząc wieży telewizyjnych, jest to najwyższy budynek w kraju. Obok niej znajdują się pozostałości zamku i pałacu.

Węgierski Watykan

Ostrzyhom nazywany jest "węgierskim Watykanem" ze względu na konstrukcję bazyliki i pobocznym budynków. Ze względu na rozmiar i historyczne funkcje, można porównać go też do Gniezna.

Rycina przedstawiająca kompleks "węgierskiego Watykanu"

Stan dzisiejszy (tzn. z Maja 2019) (widok z Bazyliki)

Po drugiej stronie Dunaju znajduje się słowacka miejscowość Štúrovo, miejsce dwóch bitew Jana III Sobieskiego z Turkami, w dalszym ciągu zamieszkała głównie przez Madziarów.

Most na Dunaju i Štúrovo

Bazylika ostrzyhomska jest również miejscem kultu Józsefa Mindszentego, prymasa Węgier w latach 1945-1974, walczącego o wolność kraju.

Nagrobek Mindszentego z wieńcami z okazji rocznicy śmierci.

Poza głównymi atrakcjami starówka prezentuje się bardzo pięknie. Z przyjemnością można przechadzać się urokliwymi uliczkami, czy wejść na jedno ze wzgórz w centrum i podziwiać doskonały widok na bazylikę.

macska

Memento Park (Szoborpark)

Po przemianach ustrojowych 1989 roku Węgrzy zastanawiali się, co począć ze wszystkimi pomnikami komunizmu porozstawianymi po mieście. Choć nie wszystkie zostały zdjęte, jak np. pomnik Armii Czerwonej, na "Placu Wolności", to te, które zostały, w dużej części umieszczono w Parku Pamięci.

Pomnik Armii Czerwonej na pl. Wolności

Szoborpark 

Nie jest to taki park, jakiego można by oczekiwać. To bardziej muzeum pod gołym niebem, niewielki powierzchniowo obszar, na którym pośród bujnej roślinności porozstawiano stare pomniki.

Wejście do parku

Ferenc Puskás, Ernő Rubik i Péter Mansfeld

Ponieważ fotografii nie ma wiele, wpis będzie poświęcony trzem znanym mieszkańcom Budapesztu.

Ferenc Puskás

Jeden z najlepszych piłkarzy w historii dyscypliny w ogóle, ikona węgierskiej piłki. Jego imieniem nazwano jeden ze stadionów, zbudowany na nowo w ostatnich latach. Swoją bardzo długą zawodową karierę rozpoczął w wieku 16 lat w klubie Budapest Honvéd FC, gdzie występował w latach 1942-1956, strzelając 352 gole w 341 występach, zdobywając jednocześnie z tym klubem 5 mistrzostw Węgier.

Warto nadmienić, że węgierska piłka stała wtedy na zupełnie innym poziomie. Lata 1950-54 to czas tzw. Złotej jedenastki, gdy Madziarzy nie przegrali 32 spotkań z rzędu i zdobyli mistrzostwo olimpijskie i wicemistrzostwo świata (odebrane zresztą jako klęskę). Puskás był kapitanem tej drużyny. W reprezentacji Węgier wystąpił 85 razy, strzelając 84 bramki, co stanowiło światowy rekord do 2003 roku (na Węgrzech niepobity do dziś).

W 1956 roku, po powstaniu węgierskim, Puskás opuścił ojczyznę, wyjechał do Hiszpanii i - co ciekawe - wystąpił 4 razy w reprezentacji tego kraju. Nie odniósł w niej większych sukcesów, za to w barwach Realu Madryt zdobył 5 razy z rzędu mistrzostwo kraju, a także 3 Puchary Europy. Karierę zakończył w 1966 roku z ogólnym bilansem 616 goli w 620 klubowych występach. Zmarł w 2006 roku w Budapeszcie.

Pomnik Puskása w Budapeszcie.

Ernő Rubik

Urodzony w 1944 roku węgierski architekt i rzeźbiarz słynie na całym świecie ze swojego wynalazku, kostki Rubika. Zabawka została opracowana w 1974 roku.

Mural poświęcony wynalazkowi Rubika

Péter Mansfeld

Jako nastolatek brał udział w powstaniu węgierskim 1956 roku. Przewoził ulotki, broń i środki medyczne. Planując akcję odbicia szwagra z więzienia, napadł na milicjanta i ukradł mu pistolet. Akcja wyszła na jaw. Podczas milicyjnej obławy Mansfeld rzucił się z 4-metrowej skały, łamiąc rękę. Następnie został pojmany i stracony około rok później, po osiągnięciu pełnoletniości. W Poznaniu znajduje się ulica upamiętniająca tę postać.

Péter Mansfeld rzucający się ze skały.

Starożytne łaźnie, amfiteatr i pomnik katyński

Dobitnie nakreślone zastosowanie rzymskich term

Budapeszt przepełniony jest starożytnymi ruinami, choć mogą one całkowicie umknąć powierzchownie zwiedzającym miasto turystom. Jeden z ciekawszych egzemplarzy został odkryty przy zakończeniu mostu Arpada i obecnie znajduje się pod ogromnymi kaskadami, wyprowadzającymi samochody na trasę wylotową z miasta. Wejście do skromnego muzeum znajduje się w ruchliwym przejściu podziemnym pod skrzyżowaniem.

Liczące prawie 2000 lat łaźnie stanowiły część większego kompleksu, obozu garnizonowego na 6 tysięcy legionistów. Mimo że słabo dziś wyeksponowane, łaźnie te były naprawdę ogromne.

Po drugiej stronie skrzyżowania, na placu Floriana znajdują się inne fundamenty i pozostałości kolumnady (zapewne rekonstrukcja).

Kilkaset metrów w kierunku współczesnego centrum można natrafić na ruiny większego amfiteatru (o mniejszym było tutaj). Zbudowana w II wieku arena należała do największych w ówczesnym Imperium Rzymskim, mogąc pomieścić 10-12 tys. publiczności.

Zaś tuż obok niej, na niewielkim skwerze ustawiono pomnik poświęcony ofiarom Katynia.

Flagi Węgier, Polski i czegoś jeszcze

Festiwal wina w Tokaju

Tokaj to niewielkie miasteczko powiatowe w północno-wschodnich Węgrzech, stolica słynnego na cały świat regionu winiarskiego. Położone jest u podnóża wulkanicznej góry Tokaj (515 m.n.p.m), nad Cisą, lewobrzeżnym dopływem Dunaju, rzeką niewiele krótszą od Wisły. Corocznie obchodzi się tu Festiwal Wina Tokajskiego wiosną i Tokajskie święto Winobrania jesienią.

Węgrzy z dumą wspominają okres świetności swojego państwa.

Miasteczko słynie z funkcjonujących od kilkuset lat piwnic, w których dojrzewa lokalne wino. W jednej z nich według podań w 1526 roku został wybrany król Jan Zapolya.

O smaku tokajskich win decydować ma ciepły, ale łagodny klimat, żyzne wulkaniczne gleby oraz unikatowy skład pleśni w piwnicach winnych.

tokajska pleśń

Sama okolica jest pięknym z przyrodniczego punktu widzenia regionem, który warto popodziwiać między kolejnymi seriami degustacji. 

Plantacja winorośli

tokajska jaszczurka

tokajski robal

Sam festiwal przebiega w kameralnej atmosferze. Nie przybywają na niego nieprzebrane tłumy turystów, choć jest ich na tyle dużo, by impreza odnosiła sukces. Można się tu natknąć na wielu Polaków. Warto pochodzić po winiarniach lokalnych rzemieślników i posłuchać, co mają do powiedzenia na temat swoich produktów.